بررسی اثربخشی تهیه و ساخت آلبوم های خانوادگی بر حافظه سرگذشتی و شادکامی سالمندان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی،گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم و تحقیقات ، تهران.

2 استادیار ،گروه روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه خاتم ، تهران ، ایران

چکیده

زمینه و هدف: سالمندی دوران حساسی از زندگی بشر است و توجه به مشکلات و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است. از جمله مشکلات رایج در این دوره نقص در حافظه و عدم شادکامی به دلیل کمبود فعالیتهای اجتماعی است. از این رو، هدف پژوهش  حاضر بررسی اثربخشی تهیه و ساخت آلبوم ­های خانوادگی بر حافظه سرگذشتی و شادکامی سالمندان می­باشد.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، تحقیقی نیمه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش سالمندان سازمان بازنشستگی شهرداری تهران در سال 1395- 1394بود.30 سالمند بر اساس ملاک های ورود انتخاب و در دو گروه آزمایشی (15n = ) و کنترل (15n = ) تخصیص تصادفی شدند.گروه آزمایش روش تهیه و ساخت آلبوم های عکس خانوادگی را در طول 10 جلسه (هفته ای یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) دریافت کردند. برای جمع آوری اطلاعات پژوهش از آزمونهای معاینه مختصر وضعیت روانی(M.M.S.E) ، پرسشنامه شادکامی آکسفورد(OHI) و مصاحبه حافظه سرگذشتی (AMI) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل آماری از تحلیل کوواریانس و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 23  انجام شد..
یافته‌ها: نتایج  نشان داد که، تفاوت معناداری بین نمرات حافظه سرگذشتی سالمندان قبل و بعد از تهیه و ساخت آلبوم های عکس خانوادگی وجود داشت(001/0p<) همچنین ، بین نمرات شادکامی سالمندان قبل و بعد از تهیه و ساخت آلبوم های عکس خانوادگی در گروه آزمایش تفاوت معناداری مشاهده شد(0/001p<).
نتیجه‌گیری: تهیه و ساخت آلبوم های عکس خانوادگی تأثیر مثبت معناداری بر روی حافظه سرگذشتی و شادکامی دارند. لذا روانشناسان می توانند این روش را به عنوان رویکرد درمانی در کنار درمان های موجود در مراکز سالمندان و کانون های بازنشستگی استفاده کنند.
نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1. Khodabakhshi-koolaee A. The comparison of health literacy and lifestyle among retired and homemaker older adults’ women . Journal of Health Literacy . 2016; 1 (3) :155-163
URL: http://literacy.ihepsa.ir/article-1-46-fa.html
2. Atadokht A, Zare R, Karamati Topraghloo N. The Relationship Between Social Interest and General Health Among Elderly Non-Resident and Resident at Geriatric Centers of Ardabil City. ranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2015;3(2):141-9.
3. Akhondzadeh G, Jalal manesh S, Fesharaki M, Hojati H. Effect of Reminiscence on Cognitive Status and Memory of the Elderly People, Iran J Psychiatry Behav Sci. 2014 Autumn; 8(3): 75–80.
4. Sheibani Tazraji F, Pakdaman S, Dadkhah A, Hasanzadeh Tavakoli M R. The effect of music therapy on depression and loneliness in old people. Salmand. 2010; 5 (2) :54- 60. (Persian)
5.Jamalzadeh R, Golzari M. The Effectiveness of Hope Therapy on Increasing Happiness and Life Satisfaction among Elderly Women Residing In Nursing Home of Borujen. Women and Society.2014;5(2):31- 48. (Persian)
6.Momeni Kh.The effectiveness of integrative  and narrative reminiscence on  reducing depressive symptoms in elderly women living in nursing homes. Consulting and family psychotherapy.2011;1(3):366- 381. (Persian)
7. Bohlmeijer E , Smit F , Cuijpers P. Effects of reminiscence and life review on late-lifedepression: a meta-analysis. Geriatric Psychiatry. 2003; 18:1088- 1094. DOI : 10.1002/gps.1018.
8. Tehrani H, Rakhshani T, Zadeh DS, Hosseini SM, Bagheriyan S. Analyzing the relationship between job stress to mental health, personality type and stressful life events of the nurses occupied in tehran 115 emergency. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2013;15(3):272.
9. Aliakbari Dehkordi M, Peymanfar E, Mohtashami T, Borjali A. The comparison of different levels of religious attitude on sense of meaning, loneliness and happiness in life of elderly persons under cover of social wlfare organisation of urmia city . Salmand. 2015; 9 (4) :297-305. (Persian)
10. Madadi M, Khodabakhshi-Koolaee A. Efficacy of Kataria Group Laughter Therapy and Physical Activity on Hope and Meaningfulness in Life among Elderlies in Tehran .Iranian Journal of Rehabilitation research in Nursing, 3. 2016; 2 (4) :40-48.DOI:10.21859/ijrn-02046.
11. Hashemi T, Mahmoud Alilou M , Beirami M ,Esmaeili M , Arji A.  Study of  holistic autobiographical memory and delay in retrieval memories in depressed and anxious. Psychology of University of Tabriz.2009; 12:123-138. (Persian)
12. Sharifi  M,  Neshat  Doost H  T,  Tavakoli  M,  Shaygan  Nejad  V.  Investigation  of Autobiographical  Memory  Performance  in  Depressed  and  Non-depressed  Patients  with  Multiple Sclerosis versus healthy controls. J Res Behave Sci 2014; 12(4): 547-557. (Persian)
13. Nelson K, Fivush R. The Emergence of Autobiographical Memory: A Social Cultural
Developmental Theory. Psychological Review.2004;111(2):486-511. DOI: 10.1037/0033-295X.111.2.486.
14. Gallo D A. , Korthauer  L E. , McDonough  L M. , Teshale  S , Johnson  E L .Age- Related Posivity Effects and Autobiography Memory Detail:Evidence From a Past / Future Source Memory Task. Memory.2011; 19(6): 641- 652. DOI:  10.1080/09658211.2011.595723.
15. Ricarte J , Ros L , Serrano J P , Martinez- Lorca M , & Latorre J M .Age Differences in Rumination and Autobiographical Retrieval .Aging & Mental Health.2015; 20(10):1063-1069. DOI: 10.1080/13607863.2015.1060944.
16. Deshpande A, Verma V. Effect of laughter therapy on happiness and life satisfaction among elderly. Indian Journal of Positive Psychology (IJPP), 2013; 4(1): 153.
17. Cosden C, Reynolds D. Photography as Therapy.  The Arts in Psychotherapy.1982; 9: 19- 23.
18.Weiser J. Phototherapy—Becoming visually Literate About Oneself or , Phototherapy "What s Phototherapy". Phototherapy.1984; 4(2):2-8.
19. Peljhan M. Phototherapy – From concepts to practices. CIRIUS Kamnik ; 2015.P.20-34. www.cirius-kamnik.si/uploads/cms/news/attachment_9.
20. Mizen M B. Scrapbook Photo Albums are Therapeutic for Alzheimer's Patients. Creative Memories.2007:1-4. http://www.creativememories.com/AlzheimersAlbum
21.Seyedian M, Falah M, Nourouziyan M , Nejat S , Delavar A , Ghasemzadeh H. validity of  the Farsi version of  Mini-Mental State Examination. Medical Council Of I.R.I.2008 ; 25(4):408-414.
22. Arzani N , Jafari A .The Comparison of  Episodic , Semantic and Specific  Autobiographical Memory Performance in People  Infected HIV and Normal .Social Psychology.2013;8(26):79- 94.
23.Najafi M , Dehshiri Gh , Dabiri S , Sheikhi M , Jafari N. Psychometric Properties of the Farsi Version of Oxford Happiness Inventory in Students. Educational Measurement.2013;3(10):55-73. (Persian)
24. Abedi M R, Mirshah Jafari E, Liaghatdar M J. Standardization of the Oxford Happiness Inventory in Students of Isfahan University. IJPCP. 2006; 12 (2) :95-100 . (Persian)
25. Zwick, D S. Photography as a Toward Increased Awareness of the Aging Self. Art Psychotherapy.1987; 5: 135- 141.
26. Weiser J. Establishing the Framework for Using Photo in Art Therapy (and other Therapies) Practice. Arteterapia.2014; 9:159- 190. http://dx.doi.org/10.5209/rev_ARTE.2014.v9.47490
27. Hyland Moon C, Lachman-Chapin M. Studio Art Therapy: Cultivating the Artist Identity in the Art Therapist. 1ed , 2001 , Jessica Kingsley Publishers, USA.
28. H. Karimi , B. Dolatshahee , K. Momeni , A. Khodabakhshi , M. Rezaei & A.A. Kamrani. Effectiveness of integrative and instrumental reminiscence therapies on depression symptoms reduction in institutionalized older adults: An empirical study, ageing and mental health, 2010; 14(7): 881-887. http://dx.doi.org/10.1080/13607861003801037
29. Kashaniyan F, khodabakhshi koolaee A. Effectiveness of Positive Psychology Group Interventions on Meaning of Life and Life Satisfaction among Older Adults. Elderly Health Journal. 2015; 1 (2) :68-74, URL: http://ehj.ssu.ac.ir/article-1-44-en.html
30. Hosseini F, Khodabakhshi-koolaee A, Taghvaee D. Effectiveness of group film therapy on happiness and quality of life among elderly adults of Kahrizak nursing home. Journal of Health Literacy. 2016; 1 (2):109-117. URL: http://literacy.ihepsa.ir/article-1-36-fa.html
31. Khodabakhshi-koolaee A, Heidari M, FalsafiNejad M. Effect of group poetry therapy on depression and search for meaning in life among elderly dwelling at female nursing homes in Tafresh .Journal of Geriatric Nursing  (jgn). 2015; 1 (3) :55-72URL: http://jgn.medilam.ac.ir/article-1-99-fa.html