بررسی میزان مشارکت بیماران مبتلا به سرطان در تصمیمات درمانی: یک مطالعه مقطعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

3 استاد گروه اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

4 کارشناس مرکز بهداشت شهرستان زاهدان، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

چکیده

 زمینه و هدف: سرطان یکی از بیماری های شایع و دومین علت مرگ و میر در کشور می باشد. یکی از اصول اساسی حمایت از بیمار(بالاخص مبتلایان به بیماری مزمن)، اعطای حق وی در تصمیم گیری برای سلامت خویش است. بیماران به عنوان مصرف کنندگان خدمات بهداشتی دارای حقوقی هستند که پرستاران، پزشکان و سایر حرفه بهداشتی مسئول حفظ و صیانت از آن  می باشند. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان مشارکت بیماران مبتلا به سرطان در تصمیم گیری درمانی می باشد.

مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی به صورت توصیفی-تحلیلی و با هدف کاربردی در سال 1395 در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام شد. جامعه پژوهش شامل بیماران مبتلا به سرطان مراجعه کننده به مرکز سرطان استان سیستان و بلوچستان بود که از این بین 450 بیمار به صورت نمونه گیری تصادفی ساده  انتخاب شدند. جهت سنجش میزان مشارکت بیماران در تصمیم گیری درمانی، از پرسشنامه استاندارد بر گرفته از مطالعه Levente Kristona  در سال2010 استفاده شد. در این مطالعه روایی و پایایی پرسشنامه مورد تائید قرار گرفت (ضریب پایایی82/0=α). داده ها با استفاده از نرم افزار spss16 به کمک آماری توصیفی و آزمون های استنباطی از جمله کای دو تحلیل شدند.

یافته‌ها: در این مطالعه 197 مرد (53%) و 177 زن (47%) با میانگین سنی31 سال  مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین نمره  مشارکت در تصمیم گیری درمانی در میان بیماران سرطانی 12 ±30 و در حدضعیف بود. میزان مشارکت بیماران در تصمیمات درمانی رابطه معنا داری با سطح تحصیلات بیماران داشت(0/027=p) اما با جنسیت بیماران،سن، درآمد، شغل و نوع سرطان و سایر متغیرهای دموگرافیک رابطه ی معنا داری مشاهده نشد(0/05<p).

نتیجه‌گیری: به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که مشارکت  بیماران در تصمیم گیری بالینی در حد ضعیف و کم می باشد. از آنجایی که مشارکت بیمار در تصمیمات بالینی می تواند بر کیفیت تصمیمات درمانی موثر می باشد لذا پیشنهاد می شود که ارائه کنندگان خدمات به این موضوع توجه بیشتری کنند. فرهنگ سازی و آموزش بر اساس سطح دانش و آگاهی بیماران و استفاده از ابزارهای کمک در تصمیم گیری برای ارتقاء میزان تصمیم گیری درمانی مشارکتی توصیه می شود.

نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1-Ghiyasvandian S, Mousavizadeh S N, Dehghan Nayeri N, Haghani H. The Effect of Decision Aid's Pakage in Selected Treatment by Patients with Early Stage Breast Cancer and Decision making Outcomes . J. Fasa Univ. Med. Sci.. 2013; 3 (3) :271-279
2- Wise Y. Leading and managing in Nursing. ST Louis: Mosby; 2002.
3-Levine MN, Gafni A, Markham B, MacFarlane D.  A bedside decision instrument to elicit a patient’s preference concerning adjuvant chemotherapy for breast cancer. Ann Intern Med. 2002;17(1):53-58.
4- O’Connor AM, Stacey D. Should patient decision aids (PtDAs) be introduced in the healthcare system. World Health Organisation Regional Office for Europe. 2005;56(4):159170.
5-Mardani Hamule M, Shahraki Vahed A. Relationship between Mental Health and Quality of Life in Cancer Patients. JSSU. 2010; 18 (2) :111-117
6- Hassanpour A, Azari E. Quality of life and related factors in cancer patients. Abstract Book of National congress of care in special diseases. Ahvaz; Ahvaz University of Medical Sciences 2006. p. 42. [Persian]
7-Esmaeili R, Ahmadi F, Mohammadi E, Tirgari Seraj A. Support: The Major Need of Patients Confronting with Cancer Diagnosis. J Mazandaran Univ Med Sci. 2012; 22 (89) :21-30
8- Cebeci F, Yangın HB, Tekeli A. Life experiences of women with breast cancer in south western Turkey: A qualitative study. Eur J Oncol Nurs 2011; 16(4): 406-412.
9- Hagerty RG, Butow PN, Ellis PM, Lobb  EA, Pendlebury SC, Leighl N, et al. Communicating with realism and hope: incurable cancer patients' views on the disclosure of prognosis. J Clin Oncol 2005; 23(6): 1278-1288.
10- Juver JP, Verçosa N. Depression in patients with advanced cancer and pain. Rev Bras Anestesiol 2008 MayJun;58(3):287-98.
11. Jibaja-Weiss, M.L., et al., Entertainment education for breast cancer surgery decisions: a randomized trial among patients with low health literacy. Patient education and counseling, 2011. 84(1): p. 41-48.
12. Khammarnia, M., et al., A Survey of Iron Supplementation Consumption and its Related Factors in High School Students in Southeast Iran, 2015. The Malaysian Journal of Medical Sciences: MJMS, 2016. 23(5): p. 57.
13. Statistical Centre of Iran, Undated, avalable in :  https://www.amar.org.ir/ Accessed Jul 30, 2016
14. Kriston, L., et al., The 9-item Shared Decision Making Questionnaire (SDM-Q-9). Development and psychometric properties in a primary care sample. Patient education and counseling, 2010. 80(1): p. 94-99.
15-Livaudais JC, Franco R, Fei K, Bickell NA. Breast cancer treatment decision-making: are we asking too much of patients?. Journal of general internal medicine. 2013 May 1;28(5):630-6.
16-Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health promotion international. 2000 Sep 1;15(3):259-67.
17. Gallup Organization. Gallup poll. Storrs, CT: Roper Center for Public Opinion
Research; 2002.