بررسی میزان سواد سلامت، وضعیت سلامت عمومی و بهره مندی از خدمات سلامت در زنان منطقه بلوچستان، استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات در ارتقای سلامت ،دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران.

2 دانشجوی دکترای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

3 دانشجوی دکترای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی یزد، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: سواد سلامت عنصری مهم در توانایی یک زن برای شرکت در فعالیت های ارتقای سلامت و پیشگیری برای خود و خانواده اش محسوب می شود. .از این رو هدف این مطالعه، تعیین وضعیت سواد سلامت،ارتباط سطح سواد سلامت با وضعیت سلامت عمومی و استفاده از خدمات درمانی وهمچنین اتخاذ رفتارهای پیشگیرانه در جمعیت زنان شهری بلوچستان بود.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر مطالعه ای توصیفی تحلیلی بود که بر روی 247 زن 18 تا 65 سال ساکن در شهرهای منطقه بلوچستان انجام شد. نمونه ها با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای مشتمل بر دو بخش شامل پرسشنامه سنجش سواد سلامت بزرگسالان جمعیت شهری ایران و پرسشنامه GHQ28 جهت بررسی وضعیت سلامت عمومی و استفاده از خدمات درمانی و اتخاذ رفتارهای پیشگیرانه بود که به روش مصاحبه درب منزل تکمیل گردید. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 و آزمونهای آماری کای دو، من ویتنی و کروسکال-والیس تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: سطح سواد سلامت در 4/32% از زنان در محدوده کافی، 4/34% درحد مرزی و 2/33% درحد ناکافی بود. سواد سلامت ناکافی در افراد جوانتر و خانه دار با تحصیلات کمتر و درآمد پایین تر فراوانی بیشتری داشت(001/0>P) همچنین افراد با سطح سواد سلامت بالاتر، وضعیت سلامت عمومی خود را بهتر ارزیابی کردند و بیش از سایرین نسبت به انجام غربالگری مبادرت ورزیدند.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش سطح سواد سلامت را در زنان بلوچستان ناکافی نشان داد لذا تدوین برنامه های جامع، ایجاد رسانه ها و مواد آموزشی ساده ، قابل فهم و دسترس و همچنین مداخلات آموزشی تئوری محور برای افراد با سواد سلامت ناکافی می توان گامی موثر برای توسعه مهارت های سواد سلامت و ارتقاء سلامت در جامعه برداشت
نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1. Kanj M, Mitic W. Health literacy and health promotion, definitions, concepts and examples in Eastern Mediteranean Region. 7th Global Conference on Health Promotion Promoting Health and Development: Closing the Implementation Gap: 2009 October 26-30 Nairobi, Kenya
2. North Carolina Institute of Medicine. Just What Did the Doctor Order? Addressing Low Health Literacy in North Carolina [Online]. 2007. Available from: URL: http://www.nciom.org/wp-content/uploads/NCIOM/projects/ health_literacy/Preface.pdf.
3. Vahedian-Shahroodi M, Mohammadi F, Tehtani H. A review of studies in the field of knowledge and safe behaviors of workers in Iran. Journal of Health Literacy.Spring 2016;1(1): 25-38
4. Williams MV, Parker RM, Baker DW, Coates W, Nurss J. The impact of inadequate functional health literacy on patients' understanding of diagnosis, prescribed medications, and compliance. Academic Emergency Medicine 1995; 2: 386
5. Paasche-Orlow MK, Parker RM, Gazmararian JA, Nielsen-Bohlman LT, Rudd RR. The prevalence of Limited health literacy. J Gen Intern Med 2005; 20(2):175–84.
6. Reisi M, Javadzade H, Mostafavi F, Tavassoli E, Sharifirad Gh. Health Literacy and Health Promoting Behaviors among OlderAdults. J Health Syst Res 2013; 9(8):827-836
7. Peerson A, Saunders M. Health literacy revisited: what do we mean and why does it matter? Health Promotion International 2009;24(3):285-296.
8. Kickbusch L, Wait S, Maag D. Navigating Health: the Role of Health Literacy . International Encyclopedia of Public Health. 2008; 3: 204-211
9. Chew L D, Bradley K A. Brief questions to identifypatients with inadequate health literacy. Fam Med 2004;36(8):588-594.
10. Downey La Vonne A, Zun Leslie S. Assessing adult health literacy in urban healthcare settings. Journal of the National Medical Association 2008;100(11):1304-1308.
11. Ferguson B. Health literacy and health disparities the role they play in maternal and child health. Nursing for Women’s Health. 2008;12(4):288- 298.
12.Montazeri A, , Mahmoud Tavousi, Fateme Rakhshani, Seyed Ali Azin, Katayoun Jahangiri, Mahdi Ebadi,et al. Health Literacy for Iranian Adults (HELIA): develoment and psychometric properties. Payesh 2014;13:589-599.
13. Andrus M R, Roth M T. Health literacy: A review. Pharmacotherapy 2002;22(3):282–302.
14. Downey La Vonne A, Zun Leslie S. Assessing adult health literacy in urban healthcare settings. Journal of the National Medical Association 2008;100(11):1304-1308.
15. Headley A J, Harrigan J, Using the pregnancy perception of risk questionnaire to assess health care literacy gaps in maternal perception of prenatal risk. Journal of The National Medical Association 2009;101(10): 1041-1045.
16. Paasche-Orlow MK, Parker RM, Gazmararian JA, Nielsen-Bohlman LT, Rudd RR. The prevalence of Limited health literacy. J Gen Intern Med 2005; 20(2):175–84.
17. Von Wagner C, Knight K, Steptoe A, Wardle J. Functional health literacy and health-promoting behaviour in a national sample of British adults. J Epidemiol Community Health 2007;61(12):1086-90.
18. Shoou-Yih D Lee ,Tzu-I Tsai ,Yi-Wen Tsai ,Ken N Kuo . Health literacy, health status, and healthcare utilization of Taiwanese adults: results from a national survey BMC Public Health 2010, 10:614.
19. Tehrani Banihashemi S, Amir Khani A, Haghdoust A, Alavian M, Asghari Fard H, Baradaran H.Health literacy in five province and relative effective factors. Strides in Development of Medical Education. 2007;4(1):1-9.
20.Cho YI, Lee S-YD, Arozullah AM, Crittenden KS. Effects of health literacy on health status and health service utilization amongst the elderly. Soc Sci Med 2008;66(8):1809-16.
21. Parker R. Health literacy: a challenge for American patients and their health care providers. Health promotion International 2000; 15(4): 277-83.
22. National Work Group on Literacy and Health. Communicating with patients who have limited literacy skills. Report of the National Work Group on Literacy and Health. J of Fam Pract 1998, 46(2): 168-76.
23. Tol A., Pourreza A. Tavasoli E. Rahimi Foroshani A. Determination of knowledge and health literacy among women with type 2 diabetes in teaching hospitals of TUMS Tehran University Of Medical Sciences:1391;11(3):45-52.
24. Rosenthal MS, Werner MJ, Dubin NH. The effect of a literacy training program on family medicine residents. Fam Med 2004; 36(8):582-7.
25. Reisi M, Mostafavi F, Hasanzade A, Sharifirad GR. The Relationship between Health Literacy, Health Status and Healthy Behaviors among Elderly in Isfahan, Iran. Health system research journal 2011; 7(4): 469-80.
26. Lee SY, Tsai TI, Tsai YW, Kuo KN. Health Literacy, Health Status, and Healthcare Utilization of Taiwanese Adults: Results from a National Survey. BMC Public Health 2010; 10: 614.
27. Hardie NA, Kyanko K, Busch S, Losasso AT, Levin RA. Health Literacy and Health Care Spending and Utilization in a Consumer-Driven Health Plan. J Health Commun 2011; 16 (Suppl 3): 308-21.
28. Baker DW, Parker RM, Williams MV, Clark WS, Nurss J. The Relationship of Patient Reading Ability to Self-Reported Health and Use of Health Services. Am J Public Health. 1997; 87(6): 1027–30.