ارتباط بین سواد سلامت و خودکارآمدی فعالیت جسمی در زنان پس از زایمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزش بهداشت ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی. دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت،دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

 زمینه و هدف: سواد سلامت ظرفیت افراد برای کسب، پردازش و درک اطلاعات و خدمات بهداشتی پایه مورد نیاز برای تصمیم گیری های سلامتی می باشد. خودکارآمدی یک پیشگویی کننده برای رفتارهای بهداشتی از جمله فعالیت جسمی است. هدف از این مطالعه تعیین ارتباط بین سواد سلامت وخودکارآمدی فعالیت جسمی به خصوص در میان زنان پس از زایمان که در معرض خطر زندگی کم تحرک هستند، می باشد
مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی، 120 مادر با کودک زیر سه ماه در سن 20 تا 35 سال به صورت تصادفی از مراکز بهداشتی درمانی شهر مشهد انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه های استاندارد گردآوری بوده است. تجزیه و تحلیل داده ها به وسیله نرم افزار SPSS و آزمون های تی مستقل، تحلیل واریانس یکطرفه و همبستگی پیرسون انجام شد.
یافته‌ها: بیش از 70 درصد از شرکت کنندگان از سواد سلامت مرزی و ناکافی برخوردار بودند. ارتباط معنی داری بین سطح سواد سلامت و خودکارآمدی فعالیت جسمی با سن (0/001 p<)، سطح تحصیلات (0/001 p<) و وضعیت شیردهی (0/001 p<) وجود داشت. زنان با سواد سلامت کافی به طور معنی داری خودکارآمدی فعالیت جسمی بالاتری داشتند(0/001 p<).
نتیجه‌گیری: به منظور ارتقای سواد سلامت و به تبع آن خودکارآمدی فعالیت جسمی جهت بهبود مدیریت وزن پس از زایمان و پیامدهای بهداشتی آن باید استراتژی ها ی موثر توسعه یابد.
نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1.    Murphy MH, Hardmen AE. Training effects of short and long bouts of brisk walking in sedentary women. Medicine & Science in Sports & Exercise 1998; 30:152-57.

2.     Manson JE, lee IM. Exercise for women-how much pain for optimal gain? The New England Journal Medicine 1996; 334: 1325-27.

3.     Daley Ay, et al. The role of exercise in treating postpartum depression: a review of the litrature. Journal of Midwifery Women’s Health 2007; 52: 56-2.

4.     MC Crory MA. Aerobic exercise during lactation: safe, healthful, and compatible. Journal of uman Lactation 2000; 16:95-98.

5.    Roozbahani N, Ghofranipour F, Eftekhar-Ardebili H, Hajizadeh E, The relationship between self-efficacy and stage of change and physical activity behavior in postpartum women. AMUJ, 2013; 15(68):61-71) Persian(.

6.     Ghasemi SH, Azari GH, Rahchamani M, Assessment of physical activity and related factors in breast feeding mothers, Payesh 2012; 11: 643-649.

7.     Zarcadoolas C, Pleasant A, Greer DS. Understanding health literacy: an expanded model. Health Promot Int 2005; 20(2): 195-203.

8.    Smith SK, Dixon A, Trevena L, Nutbeam D, McCaffery KJ. Exploring patient involvement in healthcare decision making across different education and functional health literacy groups. Soc Sci Med 2009; 69(12): 1805-12.

9.    Tehrani BaniHashemi SA, Amirkhani MA, Alavian SM, Asgharifard Asgharifard H, Baradaran H, Barghamdi M, et al. Health literacy and the influencing factors: A study in five provinces of Iran. Trides in Development of Medical Education 2007; 4(1): 1-9 )Persian(.

10.    Reisi M, Mostafavi F, Hasanzadeh A, Sharifirad GH. The relationship between health literacy, health status and healthy behaviors among elderly in Isfahan. Health System Research 2011; 7(4): 1-12) Persian(.

11.    Ghanbari S, Majlessi F, Ghaffari M, Mahmoodi Majdabadi M. Evaluation of health literacy of pregnant woman in urban health centers of Shahid Beheshti Medical University. Daneshvar Medicine 2012; 19(97): 1-12) Persian(.

12.    Sharma M, Romas IA. Theoretical foundations of health education and health promotion. Jones and Bartlet publishers, Sudbury, USA. 2008.

13.    Bronwyn E, Phillip N, Yenna S, Patricia D. Self-efficacy: a useful construct to promote physical activity in people with stable chronic heart failure. 2012; 21(3-4):301-10.

14.     Koring M, Richert J, Lippke S, Parschau L, Reuter T, Schwarzer R. Synergistic effects of planning and self-efficacy on physical activity. Health Education & Behavior. 2012; 39(2):152-8.

15.     Luszczynska A, Schwarzer R, Lippke S, Mazurkiewicz M. Self-efficacy as a moderator of the planning–behavior relationship in interventions designed to promote physical activity. Psychology and Health. 2011; 26(2):151-66.

16.    Carol shieh, Judith A. Halstead. Understanding the impact of health literacy on women’s health. Journal of obstetric, Gynecologic&Neonatal Nursing.sep/Oct 2009.volume 8, Issue 5, pages: 601-612.

17.     Aleda M.H Chen et al, Health literacy influences Heart Failure knowledge attainment but Not self-efficacy for self-care or Adherence to self-care over time. Nursing Research and Practice 2013; 8 pages.

18.    Kim S, Love F, Quistberg DA, Shea JA. Association of health literacy with self-management behavior in patient with diabetes. Diabetes care 2004; 27(12): 2980-2.

19.    Sarkar U, Fisher L, Schilinger D. Is self-efficacy associated with diabetes self-management across race/ethnicity and health literacy? Diabetes Care 2006; 29(4):823-9.

20.     Shahla Ghanbari, Fereshteh Majlessi, Mohtasham Ghaffari, Mahmood Mahmoodi Majdabadi, Evaluation of health literacy of pregnant women in urban health centers of Shahid Beheshti Medical University. Daneshvar (medicine) shahed University2012; 19(97) ) Persian(.

21.    McAuley E, Jacobson L, self-efficacy and exercise participation in sedentary adult females, American Journal of Health Promotion, Jan/Feb 1991; 5(3): 185-207.

22.    Chandra Y. Osborn, Kerri Cavanaugh, Kenneth A. Wallston & Russell L. Rothman.  Self-Efficacy Links Health Literacy and Numeracy to Glycemic Control, Journal of Health Communication: International Perspectives.2010; 15(2): 146-158.

23.    Agah Haris M, Mosavi E, Janbozorgi M, Barghi Irani Z, The reliability and validity of exercise self-efficacy scale among overweight and obese individuals. Health Psychology spring 2013; 2(1): 34-47.

24.    Jovic-Vranes A, Bjegovic-Mikanovic V. Which women patients have better health literacy in Serbia? Patient Educ Couns 2012; 89(1):209-12.

25.    Afshari M, Khazaei S, Bahrami M, Merati H. [Investigating Adult Health Literacy in Tuyserkan City]. Journal of Education and Community Health.2014; 1(2):48-55.

26.    Micheal K Paasche-Orlow MD, Ruth M, Parker MD,etal,The prevalence of limited health literacy, Gen Intern Med, Feb 2005;20(2):175-184.

27.    Bas Geboers, Andrea F. de Winter, Karla A. Luten, Carel J. M. Jansen & Sijmen A. Reijneveld. The Association of Health Literacy with Physical Activity and Nutritional Behavior in Older Adults, and Its Social Cognitive Mediators. Journal of Health Communication2014; 19(2): 61-76.

28.    Dominick GM et al. Health literacy predicts change in physical activity self-efficacy among sedentary latins. J Immigr minor health. Jun 2013; 15(3):533-539.

29.    Mahnoush Reisi, Firoozeh Mostafavi, Homamodin Javadzade, et al. Communicative and critical health literacy and self-care behaviors in patients with type 2 diabetes. Iranian journal of Diabetes and Metabolism.2013; 14(3):199-208(Persian).

30.    Chandra Osborn et al. The mechanisms linking health literacy to behavior and health status. Am J health behave, 2011, Jan-Feb; 35(1):118-128.

31.    Gebores B, Winter AF,Luten KA, etal,The association of health literacy  with physical activity and nutritional behavior in older adults, and social cognitive mediators, Journal of health communication,2014;19(suppl 2):61-76.