بررسی ارتباط سواد سلامت و کیفیت ‌زندگی پرستاران شاغل در بیمارستان‌های شهرستان کاشمر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کمیته تحقیقات دانشجویی، مجتمع آموزش عالی سلامت کاشمر، دانشگاه علوم‌پزشکی مشهد

2 مربی مجتمع آموزش عالی سلامت کاشمر، دانشگاه علوم پزشکی مشهد

3 دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد. مشهد - ایران

چکیده

مقدمه و هدف: شناسایی افراد با سواد سلامت ناکافی، بویژه در بین کارکنان ‌سیستم ‌بهداشت ‌و ‌درمان، از اهمیت خاصی برخوردار است. همچنین کیفیت‌زندگی ‌شغلی آنها یکی ‌از عوامل ‌مهم جهت اطمینان از پایداری‌ نظام‌ سلامت معرفی شده ‌است. ‌به نظر می‌رسد ارتباط بین کیفیت‌‌زندگی و سواد سلامت پرستار‌ان عامل ‌مهمی در دستیابی به سطح بالایی از کیفیت ‌مراقبت باشد. هدف این مطالعه، تعیین ارتباط سواد سلامت با کیفیت‌زندگی پرستاران شاغل در بیمارستان‌های شهرستان کاشمر در سال 1397 می‌باشد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی- مقطعی از نوع همبستگی بر روی 230 نفر از پرستاران شاغل در بیمارستان‌های شهید مدرس و حضرت ابوالفضل(ع) که در سال 1397 از طریق سرشماری انتخاب شده بودند، انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه دموگرافیک، پرسش‌نامه سنجش سواد سلامت ایرانیان (HELIA) و پرسش‌نامه کیفیت‌زندگی (WHOQOL-BREF) توسط پرستاران واجد شرایط تکمیل شد. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS  نسخه 16 تجزیه ‌و تحلیل شدند.
یافته‌ها: میانگین سنی پرستاران 6.82±31.3 سال بود که جامعه آماری را 37.4 درصد مرد و 62.6 درصد زن تشکیل دادند. طبق یافته‌ها، 8.3 درصد دارای سوادسلامت ناکافی، 52.6 درصد دارای سوادسلامت کافی و 39.1 درصد دارای سواد سلامت عالی بودند. میانگین نمره سوادسلامت 10.65±80.98 (در سطح کافی) و میانگین نمره کیفیت‌زندگی 11.55±65.39 (در حد متوسط) بود که بیشترین امتیاز کیفیت‌زندگی به ترتیب مربوط به بعد جسمانی، اجتماعی، روانشناختی و محیطی بوده است. آزمون ضریب همبستگی (اسپیرمن) نشان داد که بین سطح سواد سلامت و ابعاد چهارگانه کیفیت‌زندگی رابطه معنی‌داری از لحاظ آماری وجود دارد (<0/05  P).
نتیجه‌گیری: طبق یافته‌های مطالعه حاضر، ارتباط مستقیمی بین سواد سلامت و ابعاد مختلف کیفیت‌زندگی پرستاران وجود دارد لذا تأکید بیشتر بر اهمیت ویژه سواد سلامت و کیفیت‌زندگی در بعد سیاست‌گذاری‌های نظام سلامت و بهبود کیفیت خدمات بیش از پیش ضروری می‌باشد. با برنامه‌ریزی و طراحی برنامه‌های مفید در زمینه سواد سلامت متناسب با پرستاران می‌توان جهت توسعه مهارت‌های سواد سلامت در جامعه گامی مؤثر برداشت و کیفیت زندگی پرستاران را ارتقاء داد.

کلیدواژه‌ها


  1. Goodwin BC, March S, Zajdlewicz L, Osborne RH, Dunn J, Chambers SK. Health literacy and the health status of men with prostate cancer. Psycho‐Oncology. 2018;27(10):2374-2381.
  2. Goodwin BC, March S, Zajdlewicz L, Osborne RH, Dunn J, Chambers SK. Health literacy and the health status of men with prostate cancer. Psycho‐Oncology. 2018;27(10):2374-2381.
  3. Lael-Monfared E, Tehrani H, Moghadam ZE, Ferns G, Tatari M, Jafari A. Health literacy, knowledge and self-care behaviors to take care of diabetic foot in low-income individuals: Application of extended parallel process model. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews. 2019.
  4. Tehrani H. Media Health Literacy. Journal of Health Literacy. 2016;1(3):141-6.
  5. Mansfield ED, Wahba R, Gillis DE, Weiss BD, L’Abbé M. Canadian adaptation of the Newest Vital Sign©, a health literacy assessment tool. Public health nutrition. 2018:1-8.
  6. Panahi R, Ramezankhani A, Tavousi M, Osmani F, Ghazanfari E, Niknami S. Evaluation of Health Literacy and its influencing factors on dormitory students of Shahid Beheshti University of Medical Sciences in Tehran. J Educ Community Health. 2016;3(3):30-6.
  7. Jafari Y, Vahedian-Shahroodi M, Tehrani H, Haresabadi M, Shariati M. The relationship between caregivers’ health literacy and the behavior of women with multiple sclerosis. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2018;21(7):71-64.
  8. Izadirad H, Zareban I. The relationship of health literacy with health status, preventive behaviors and health services utilization in Baluchistan, Iran. Journal of Education and Community Health. 2015;2(3):43-50.
  9. Tehrani Banihashemi S, Amir Khani A, Haghdoust A, Alavian M, Asghari Fard H, Baradaran H. Health literacy in five province and relative effective factors. Strides in Development of Medical Education. 2007;4(1):1-9.
  10. Reisi M, Javadzade SH, Heydarabadi AB, Mostafavi F, Tavassoli E, Sharifirad G. The relationship between functional health literacy and health promoting behaviors among older adults. Journal of education and health promotion. 2014;3.
  11. Peyman N, SamieeRoudi K. Investigating the status of health literacy among health providers of rural area. Journal of Health literacy. 2016;1(1):46-52.
  12. Chew LD, Bradley KA, Boyko EJ. Brief questions to identify patients with inadequate health literacy. health. 2004;11:12.
  13.  Kemppainen V, Tossavainen K, Turunen H. Nurses' roles in health promotion practice: an integrative review. Health Promotion International. 2013;28(4):490-501.
  14. Hojjati H, Sharifniyai S, Tahery N. Review of mental health and physical health in night working nurses in Golestan University of medical sciences in 2008-2009. The Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculty. 2010;8(3):144-9.
  15. Rahimi A, AhmadianMajin N. Investigating health literacy level and relation to demographic factors of nurses in teaching hospitals of at west cities of Iran: 2016. Journal of Health literacy. 2017;2(1):54-61.
  16. Javadzade H, Sharifirad G, Reisi M, Tavassoli E, Rajati F. Health literacy among adults in Isfahan. J Health Serv Res. 2013;9(5):540-9.
  17. Wang C, Kane RL, Xu D, Meng Q. Health literacy as a moderator of health-related quality of life responses to chronic disease among Chinese rural women. BMC women's health. 2015;15(1):34.
  18. Leininger M. Theoretical questions and concerns: Response from the theory of culture care diversity and universality perspective. Nursing Science Quarterly. 2007;20(1):9-13.
  19. Abdolahpoor E, Salimi Y, Nejat S, Shoshtari J. ZLife quality and its influecing factors in Bokan government agency employments. Journal of Urmia University of Medical Sciences. 2010;22(1):40-7.
  20. Jafari E, Khaleghkhah A, Gharibzadeh R. The mediating role of professional ethics and career anchors on the causal relationship between psychological well-being and quality of work life for nurses. Journal of Clinical Nursing and Midwifery. 2018;4(3).
  21. Sirgy MJ, Efraty D, Siegel P, Lee D-J. A new measure of quality of work life (QWL) based on need satisfaction and spillover theories. Social indicators research. 2001;55(3):241-302.
  22. Habibi S, Rezaei Hachesoo P, Tabaghi R. Enhancing information literacy as a base of developing evidence-based nursing. Health Information Management. 2010;7(3):371-8.
  23. Montazeri A, Tavousi M, Rakhshani F, Azin SA, Jahangiri K, Ebadi M, et al. Health Literacy for Iranian Adults (HELIA): development and psychometric properties. 2014;13(1):589-99.
  24.  Nejat S, Montazeri A, Holakouie Naieni K, Mohammad K, Majdzadeh S. The World Health Organization quality of Life (WHOQOL-BREF) questionnaire: Translation and validation study of the Iranian version. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2006;4(4):1-12.
  25.  McLaghlin R. Association among health literacy levels and health outcomes in pregnant women with pregestational and gestational diabetes in an urban setting. USA: University of Tennessee. 2009.
  26.  Hosieni F, Mirzaei T, Ravari A, Akbary A. The relationship between health literacy and quality of life in retirement of Rafsanjan University of Medical Sciences. Journal of Health literacy. 2016;1(2):92-9.
  27.  Mahmoud Tavousi, AliasgharHaeri Mehrizi, shahram Rafiefar, Atoosa Solimanian, Fateme Sarbandi, Mona Ardestani, et al. Health literacy in Iran: findings from a national study. Health Monitor Journal of the Iranian Institute for Health Sciences Research. 2016;15(1):95-102.
  28.  Ansari H, Abbasi M. Health-related Quality of Life among Nurses in Zahedan University of Medical Sciences Hospitals. Journal of Hospital. 2015;14(3):47-55.
  29.  Nasiry Zarrin Ghabaee N, Talebpour Amir F, Hosseini Velshkolaei M, Rajabzadeh R. Quality of life and its relationship to the Job stress in among nursing staff in Hospitals of Sari, in 2015. 2 Journal of Nursing Education. 2016;5(2):40-8.
  30.  Fallahee Khoshknab M, Karimloo M, Rahgoy A, Fattah Moghaddam L. Quality of life and factors related to it among psychiatric nurses in the university teaching hospitals in Tehran. Hakim Research Journal. 2007;9(4):24-30.
  31.  Khaghanizadeh M, Ebadi A, Rahmani M. The study of relationship between job stress and quality of work life of nurses in military hospitals. Journal Mil Med. 2008;10(3):175-84.
  32.  Kooshyar H, Shoorvazi M, Dalir Z, Hosseini M. Health literacy and its relationship with medical adherence and health-related quality of life in diabetic community-residing elderly. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2014;23(1):134-43.
  33.  Macabasco-O’Connell A, DeWalt DA, Broucksou KA, Hawk V, Baker DW, Schillinger D, et al. Relationship between literacy, knowledge, self-care behaviors, and heart failure-related quality of life among patients with heart failure. Journal of general internal medicine. 2011;26(9):979-86.
  34.  Song L, Mishel M, Bensen JT, Chen RC, Knafl GJ, Blackard B, et al. How does health literacy affect quality of life among men with newly diagnosed clinically localized prostate cancer? Findings from the North Carolina‐Louisiana Prostate Cancer Project (PCaP). Cancer. 2012;118(15):3842-51.
  35.  Wallace LS, Rogers ES, Weiss BD. Relationship between health literacy and health-related quality of life among Tennesseans. Tennessee medicine: journal of the Tennessee Medical Association. 2008;101(5):35-9.
  36.  Howard DH, Sentell T, Gazmararian JA. Impact of health literacy on socioeconomic and racial differences in health in an elderly population. Journal of general internal medicine. 2006;21(8):857-61.
  37.  Panahi R, Osmani F, Sahraei M, Ebrahimi S, Shamsizadeh Nehadghashti M, Javanmardi E. Relationship of Health Literacy and Quality of Life in Adults Residing in Karaj, Iran. J Educ Community Health. 2018;4(4):13-9.
  38.  Yusefi A, Ebrahim Z, Bastani P, Najibi M, Radinmanesh M, Mehrtak M. Health literacy status and its relationship with quality of life among nurses in teaching hospitals of Shiraz University Of Medical Sciences. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2019;24(1):73.
  39.  Oujian P, Alhani F, Tol A. Reviewing the work and family conflict and its association with quality of life among clinical nurses. J Health Syst Res. 2013;9:345-53.
  40.  Wu S, HY HL, Tian J, Zhu W, Li J, Wang X, et al. Health-related quality of life and its main related factors among nurses in China. Ind Health. 2011;49:158-65.