بررسی رابطه سواد سلامت با تغذیه زنان میانسال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت . دانشکده بهداشت . دانشگاه علوم پزشکی مشهد . ایران

2 دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد. مشهد - ایران

3 مرکز تحقیقات مدیریت وعوامل اجتماعی موثر بر سلامت، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد

چکیده

مقدمه و هدف: سواد سلامت عبارت از میزان ظرفیت فرد برای کسب، تفسیر، درک اطلاعات اولیه و خدمات سلامتی که برای تصمیم گیری مناسب لازم می باشد. همچنین رفتارهای تغذیه ای از جمله مباحث مرتبط با سلامت است که چند علیتی است و تاثیر مهمی بر سلامت دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین رابطه سواد سلامت با تغذیه زنان میانسال انجام شده است.
مواد و روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی تحلیلی و بر روی تعداد600 نفر از زنان میانسال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت  شهرستان درگز در سال 1395انجام شد. نمونه گیری به روش در دسترس و ابزار مورد مطالعه شامل یک پرسشنامه محقق ساخته، چند وجهی بود. در نهایت بعد از جمع آوری پرسشنامه ها با استفاده از نرم افزار SPSS-23 و به کمک آزمون های توصیفی و تحلیلی و آزمون رگرسیون خطی، داده ها تجزیه و تحلیل و گزارش گردید.
یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمره سواد سلامت برابر(16/07±67/46)بود. در این مطالعه به ترتیب 16/7%، 27/8% و 55/5% افراد دارای سواد سلامت ناکافی، سواد سلامت مرزی و کافی بودند. بر اساس یافته های آزمون آنالیز واریانس یکطرفه بین سواد سلامت و سطح تحصیلات رابطه معناداری وجود داشت. نتایج نشان داد بین سواد سلامت و رفتار تعذیه افراد رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد.
نتیجه گیری: با توجه به یافته های مطالعه، افزایش سطح سواد سلامت می تواند رفتارهای تغذیه ایی افراد را ارتقاء دهد. لذا در فعالیت های آموزشی باید توجه ویژه ای به سطح سواد سلامت افراد داشت.

کلیدواژه‌ها


1. Bohlman LN, Panzer AM, Kindig DA. Health literacy: a prescription to end confusion. Washington (DC):National Academies Press; 2004.

2. Ad Hoc Committee on Health Literacy for theCouncil on Scientific Affairs, American Medical Association. Health literacy: report of the Council on Scientific Affairs. The Journal of American Medical Association 1999; 281: 552-7.

3. Sihota S, Lennard L. Health literacy: being able to make the most of health. London: National Consumer Council; 2004.

4. Reisi M, Mostafavi F, Hasanzade A, G R Sharifirad. The Relationship between Health Literacy, Health Status and Healthy Behaviors among Elderly in Isfahan, Iran. Health Research Journal.2011;7(4).469-480. [Persian]

5. Dunneram Y, Ramasawmy D, Pugo-Gunsam P, Jeewon R. Determinants of eating habits among pre-retired and post-retired Mauritians. Int J Food Sci Nutr. 2013; 2(3):109-15.

6. Matlabi M, Sharifirad G, Mostavafi F, Mohebi S, Azadbakht L. Factors affecting fish consumption based on structures of health education. Journal of Health System Research 2012;8:523-36. [Persian]

7. Salehi L, Eftekhar H, Mohammad K, Tavafian SS, Jazayery A, Montazeri A. Consumption of fruit and vegetables among elderly people: a cross sectional study from Iran. Nutrition Journal 2010; 9: 2. [Persian]

8. Farivar F, Ramin H, Azemati B, Abbaszadeh SH, Keshtkar A, Sheikholeslam R, et al.Comparison of Knowledge, Attitude and Practice of Urban families toward Principles of Applied Nutrition. Iran J Epidemiol 2009; 5(2): 11-18. [Persian]

9. Rekhy R, McConchie R. Promoting consumption of fruit and vegetables for better health. Have campaigns delivered on the goals? Appetite 2014;79:113-23.

10. Flier JS, Morator E, Kasper DL. Harrison's principles of internal medicine. Mc Grow Hill 2010, 1: 422-429.

11. Hommond K, Mahan LA, Escott-Stump S. Krause’s food & nutrition therapy. Elsevier Saunders 2008, 383-410.

12. Tavousi M, Ebadi M, Azin A, Shakerineja GH, Hashemi A, Fattahi A, Montazeri A. Definitions of health literacy: a review of the literature. Journal of the Iranian Institute for Health Sciences. Payesh 2014; 13: 119-124. [Persian]

13. Mohammad Matlabi GS, Firoozeh Mostavafi, Siamak Mohebi, Leila Azadbakht. Factors Affecting Fish Consumption Based on Structures of Health Education. Health System Research. 2012. [Persian]

14. Croll JK, Neamark-Sztainer D, and Story M. Healthy eating: What does it mean to adolescents? J Nutr Educ 2001; 33(4): 193-198.

15. Prochaska JO, Velicer WF. The transtheoretical model of health behavior change. American Journal of Health Promotion. 1997;12(1):38-48.

16. Charkazi A, Fazli L, Alizadeh F, et al. Regular Physical activity Based on transtheoretical Model among Health and Paramedic Schools of Golestan University of Medical Sciences.Iranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2014;1(4):57-68.

17. Hekmatpoue Davood OMA, Shamsi Mohsen. Effectiveness of educational program on smoking cessation consistence based on trans-theoretical model. Daneshvar(medicine) shahed University. 2013;20(104):39-59. [Persian]

18. Mohammadi Zeidi Aisa PA. Effect of using the transtheoretical model for breakfast and healthy snacks on education for elementary students in Qazvin. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 2013;8(2):201-10. [Persian]

19. Baghaei R, Najarzadeh M, Saei M, Mohamadi N. FUNCTIONAL HEALTH LITERACY IN PREGNANT WOMEN IN HEALTH CENTERS OF URMIA CITY- 2015. The J Urmia Nurs Midwifery Fac.2017;15(5):368-375. [Persian]

20. Khosravi A, Ahmadzadeh Kh, Arastoopoor Sh, Tahmasbi R. Health Literacy Levels of Diabetic Patients Referred to Shiraz Health Centers and Its Effective Factors. Health Inf Manage 2015; 12(2):205. [Persian]

21. Izadirad H, Zareban I. The Relationship of Health Literacy with Health Status, Preventive Behaviors and Health Services Utilization in Baluchistan, Iran. J Educ Community Health. 2016;2(3):43-50. [Persian] DOI: 10.20286/jech-02036

22. Muir KW, Lee PP. Health literacy and ophthalmic patient education. Surv Ophthalmol 2010; 55(5): 454-9.

23. Tehrani BaniHashemi SA, Amirkhani MA, Alavian SM, Asgharifard H, Baradaran H, Barghamdi M, et al.Health literacy and the influencing factors: A study in five provinces of Iran. Trides in Development of Medical Education 2007;4(1): 1-9. [Persian]

24. Javadzade H, Sharifirad Gh, Reisi M, Tavassoli E, Rajati F. [Health Literacy among Adults of Is-fahan, Iran]. Journal of Health System Re-search.2013; 9(5): 540-9. [Persian]

25. Agah B, Aghamolaei T, Alizadeh A, Rafati S, Hossaini F A. Consumption of Fruits and Vegetables based on Constructs of Transtheoretical Model in Women Referred to Health Centers of Bandar Abbas. 3. 2016; 2 (4) :1-13. [Persian]

26. Pirasteh A, Davati A, Jouhari Z, Mohamadi L. Prediction physical activity behavior among Iranian medical college students using the transtheoretical model. Daneshvar.2012;19(100)1-11. [Persian]

27. Ma J, Betts NM, Horacek T Georgiou C, White A, Nitzke S. the importance of decisional balance and self-efficacy in relation to stages of change for fruit and vegetable intakes by young adults. American Journal of Health Promotion.2002;16(3)157-66.

28. Horwath CC, Nigg CR, Motl RW, Wong KT, Dishman RK. Investigating fruit and vegetable consumption using the transtheoretical model. American Journal of health.