عوامل مؤثر در قصد دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در خصوص اهدای عضو؛ مطالعه ای مبتنی بر مدل قصد رفتاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم ایران

2 کارشناس بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم ایران

3 استادیار، گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم ایران

چکیده

زمینه و هدف: امروزه اهدا و پیوند اعضا در بسیاری از موارد نارسایی پیشرفته ارگانهای بدن، نقش مهمی در تداوم حیات بیماران نیازمند بازی می کند. در این بین اهدای عضو در جامعه تحت تأثیر عوامل گوناگون فرهنگی، اجتماعی و مذهبی قرار گرفته و قصد و تمایل افراد را نسبت به اهدا عضو پس از مرگ مغزی را تحت الشعاع قرار می دهد. این مطالعه با هدف تعیین عوامل مؤثر در قصد دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در خصوص اهدای عضو بر اساس مدل قصد رفتاری صورت گرفت.
مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت مقطعی صورت گرفت و 304 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی قم به روش نمونه گیری چند مرحله در مطالعه شرکت کردند. ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه پرسشنامه روا و پایای محقق ساخته بود که مشتمل بر سئوالات مشخصات فردی، آگاهی، نگرش، هنجارهای انتزاعی و قصد بود. داده ها توسط نرم افزار SPSS 18 توسط شاخصهای آمار مرکزی توصیف و توسط آزمونهای T مستقل و ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی در سطح معنی داری کمتر از 0/05تحلیل شد.
یافته‌ها: 12/83% از دانشجویان مورد بررسی دارای کارت اهدا عضو پس از مرگ مغزی و 87/17%  فاقد این کارت بودند. میانگین نمره آگاهی در خصوص اهدا عضو 5/87 نمره و میانگین نمره سازه های نگرش، هنجارهای انتزاعی و قصد به ترتیب 49/25، 16/11و 1/27 نمره بود. نتایج نشان داد بین دو گروه عضو و غیر عضو بانک اهدا عضو از حیث آگاهی، نگرش، هنجارهای انتزاعی و قصد اختلاف معنی داری وجود داشت (0/05>P). همچنین بین آگاهی، نگرش و هنجارهای انتزاعی در خصوص اهدا عضو با قصد در این خصوص همبستگی مستقیم معنی داری وجود داشت (0/05>P).
نتیجه‌گیری: بخش اعظم دانشجویان مورد بررسی عضو بانک اهدای عضو پس از مرگ مغزی نیستند. وضعیت آگاهی و سازه های مدل قصد رفتاری هم در حد متوسطی قرار داشت. سازه های آگاهی، نگرش و هنجارهای انتزاعی توانستند در این مطالعه 31% تغییرات قصد اهدا عضو را پیش بینی کنند.
نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1. Sadat Manzari Z, Mohammadi I,Haideri A. Factors influencing organ donation family decisions by brain dead patients families. Payesh 2013;11: 913-25.

2. Ahmadian Sh, Haghdoost AA, Mohammadalizadeh S. Effective Factors on the Families to Donate the Organs Of their Brain Dead Relative. Journal of  Kerman University of Medical Sciences 2009; 16(4): 355-363.

3. Febrero B, Ríos A, López-Navas A, Martínez-Alarcón L, Almela J, Sánchez A,et al. A multicenter study of the attitude of secondary school teachers toward solid organ donation and transplantation in the southeast of Spain.Journal of clinical an translational research 2014 Feb; 28(2): 259–266.

4. Arjomand B, Aghayan HR, Goudarzi P, Emami Razavi SH, Jafarian A. Knowledge and attitudes about organ donation and tissue donation card makers aAnd tissues in the tissue bank of Iran (case/control). Journal of Medical Council Of Islamic Republic of IRAN. 2008; 26(1): 30-35.

5. Kim JR, Elliott D, Hyde C.The Influence of Sociocultural Factors on Organ Donation and Transplantation in Korea: Findings from Key Informant Interviews. J Transcult Nurs 2004; 15: 147-54.

6. Shaheen FAM, Souqiyyeh MZ. Increasing Organ Donation Rate From Muslim Donors: Lessons From a Successful Model. Transplantation Proceedings2004;36:1878-1880.

7. Shaheen FAM, Souqiyyeh MZ. Factors Influencing Organ Donation and Transplantation in the Middle East. Transplantation Proceedings2000;32:645-646.

8. Najar, A. V., Ebrahimipour, H., Tehrani, H., Masih-Abadi, M., & Rezai-Rad, M. (2016). Applying the Theory of Planned Behavior to Computer Game Addiction of Adolescents.

9. Alizadeh Taghiabad B, Hasanzadeh F, Rayhani T, Karimi H. Comparing Attitudes of Nursing Students and Students of Islamic Sciences Regarding Organ Donation after Brain Death in Mashhad. Modern Care 2014;11(1): 63-70.

10. Amani  F, Ghaffari Moghaddam M, Hossein Zadeh Sh, Farzaneh E, Valizadeh B. Attitude towards Ardabil 's Resident about Organ Transplantation in Brain Death. Journal of Legal Medicine of Islamic Republic of Iran 2015;21(1): 7-12.

11. Banas B, Blever B, Eckert M, Gruber H,Pfirstinger J, Schaller O. Level of information of students at the University of Regensburg concerning organ donation and transplantation--informed or not informed consent in organ donation? Journal of DMW-Deutsche Medizinische Wochenschrift 2013; 138(15): 775-780.

12. Kiberd MC, Kiberd BA. nursing attitudes towards organ donation, procurement and transplantation. U.S.A, Heart Lung. 2003 MAR; 106 – 11.

13. Zamani F, Moazam E, Moazam E. Investigating the Awareness of People from Isfahan, Iran, about Organ Donation. Journal of Isfahan Medical School 2015;33(342):1120-1127.

14. Goz F, Goz M, Erkan M. Knowledge and attitudes of medical, nursing, dentistry and health technician students towards organ donation: a pilot study. J Clin Nurs. 2006; 15(11):1371-5.

15. Bogh L, Madsen M. Attitude, knowledge and Proficiency in Relation to Organ Donation: A Questionnaire- Based analysis in Donor Hospitals in northern Denmark. Transplantation Proceedings2005;37:3256-3257.

16. Ashraf O, Ali S, Ali SA, Ali H, Alam M, Ali A, Ali TM. Attitude Toward Organ Donation: A Survey in Pakistan. Artificial Organ2005;29(11):899-905.

17. Shakurnia A H, Dehdashti Lesani M, Mombeini I, Baghaei S. Factors Affecting the Willingness of Organ Donation from Brain Dead Patients in Ahvaz. Scientific Medical Journal of Ahwaz University of Medical Sciences 2015; 14(1): 75-86.

18. Morgan SE, Movius L, Cody MJ. The power of narratives: the effect of entertainment television organ donation storylines on the attitudes, knowledge, and behaviors of donors and nondonors. Journal of Communication 2009; 59(1): 135-51.

19. Breitkopf CR. Attitudes, beliefs and behaviors surrounding organ donation among Hispanic women. Curr Opin Organ Transplant 2009; 14(2): 191-5.