بررسی تأثیر سواد سلامت بر میزان خودمراقبتی در زنان 17-69 سال: مراجعه کننده به مراکز فرهنگی شهرداری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی

2 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای

چکیده

 زمینه و هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه بین سواد سلامت به عنوان متغیر مستقل و خودمراقبتی به عنوان متغیر وابسته در بین زنان است؛ چراکه سلامت زنان زیربنای سلامت خانواده و جوامع می­باشد و اهمیت ویژه­ای در تامین و استمرار سلامت دارد.

مواد و روش‌ها: جامعه آماری در این پژوهش زنان 17-69 سال مراجعه کننده به مراکز فرهنگی شهرداری منطقه 2 تهران در سال 1395 بودند که پرسشنامه استاندارد سواد سلامت (HELIA) بین 242 نفر از آنان به طور غیرتصادفی در دسترس توزیع شد. نمونه­گیری مراکز فرهنگی به صورت خوشه­ای انجام گرفت، ابتدا منطقه به نواحی و سپس نواحی به محلات تقسیم شدند و مراکز فرهنگی در هر محله به طور تصادفی انتخاب شدند. حجم جمعیت نمونه نیز بر اساس فرمول کوکران تعیین شد.

یافته‌ها: بیشترین فراوانی سنی مربوط به افراد 20 تا 29 سال و میانگین سنی 36 سال بود. با توجه به مقدار آزمون پیرسون شدت رابطه بین دو متغیر در حد قوی می­باشد و مقدار مثبت همبستگی نشان از رابطه مستقیم بین دو متغیر است بدین معنا که هر چه میزان و سطح برخورداری افراد نسبت به بعد "تصمیم­گیری و رفتار" سواد سلامت بیشتر باشد میزان خودمراقبتی آنها بالاتر است و بر عکس هرچه برخورداری نسبت به بعد "تصمیم­گیری و رفتار" سواد سلامت کمتر باشد میزان خودمراقبتی آنها نیز پایین ­تر است.

نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت خودمراقبتی در ارتقای سلامت و کاهش بار بیماری‌ها و ناتوانی‌های ناشی از آن، باید با برنامه­ریزی برای ارتقای سواد سلامت در جمعیت هدف، خودمراقبتی آنان را افزایش داد. این مهم از طریق آموزش ابعاد سلامت با برنامه­ریزی منسجم برای تهیه محتواها و ابزار آموزشی مناسب و مرتبط و ارائه آن از کانال­های ارتباطی مانند رسانه­های جمعی، جلسات آموزشی، در مراکز فرهنگی-هنری و آموزشی، قابل دستیابی است.

نوع مطالعه: مطالعه پژوهشی.

کلیدواژه‌ها


1.    Bohlman LN. A prescription to end confusion. Panzer AM, Kindig DA. Health literacy Washington (DC): National Academies Press. (2004).


2.    Rafeefar SH. Self-care educational and informational package. (2014).

3.    Rakhshani F, Shams M. Pariani A. Health promotion and training. Ministry of Health and Medical Education. (2010); (8)


4.    http://www.undp.org/content/undp/en/home/mdgoverview/mdg_goals/post-2015-development-agenda.html.


5.    Mohajer T. Training the patient: A Guide to Patient education for all health care team members. (2002); 11


6.    Montazeri A. psychometric questionnaire health literacy of adults living in Iran (HELIA) in the urban area of Balochistan, (2014); 13(5), 589-599


7.     Montazeri A. Health Literacy Iranian adults living in cities: a national study. (2015); 15 (1), 95-102


8.    Rafeefar Sh. Comprehensive system of empowering people for self-care, Education & Health Promotion office. IR IRAN MOH,  (2005); 8.


9.    Shojaeifard J. Effects of education on self-care behavior and the benefits and barriers in patients with heart failure in Tehran. Journal of Payavard Salamat.(2008); 2 (4), 43-55.


10.    Dean K. Self-care components of lifestyle: the importance of gender, attitudes and the social situation. Social science Med. 1989; 29(2):137-52.


11.    McLaughlin Renpenning K, Taylor S. Self-Care Theory in Nursing Selected Papers of Dorothea Orem. Springer Publishing Company (2003).


12.    Bazrafshan M. Evaluation of existing theories: for graduate students and doctoral nursing. (2012).